Personen- en familierecht

    AI voor familierechtadvocaten en de scheidingspraktijk.

    LEO doet het bronnenonderzoek voor uw alimentatie-, gezags-, omgangs- en boedelzaken op de stukken waar dit vak feitelijk op draait: Boek 1 BW op de peildatum, het Rapport Alimentatienormen van de Expertgroep Alimentatienormen, de procesreglementen familiezaken, de modellen van vFAS en MfN en de rechtspraak over gezag en hoofdverblijf. Met bij elke stelling de vindplaats: artikel, lid of ECLI.

    De bronnen

    Zes bronnen die dit vak van binnenuit kennen.

    Bij een familierechtelijke vraag zet LEO niet ‘alles’ aan, maar de set die bij dit gebied hoort. Zes bronnen dragen een familierechtelijke tag: vier gecureerde vakcorpora die speciaal voor dit gebied zijn aangelegd, en twee registers die op diezelfde tag meekomen. Per bron staat hieronder wat hij hier oplevert — niet in welk hokje hij thuishoort.

    Aangesloten op personen- en familierecht

    Familierecht — Alimentatie (Tremarapport + LBIO)

    Volledige tekst

    Levert de rekenmethodiek kinder- en partneralimentatie uit het Tremarapport met draagkracht- en behoeftetabellen, plus de LBIO-praktijk rond inning, indexering en verhaal.

    Familierecht — Procesreglementen & Jeugdrecht

    Volledige tekst

    Geeft de procesreglementen verzoekschriften familiezaken bij rechtbank en hof, het procesreglement civiel jeugdrecht en het Kwaliteitskader Jeugdbescherming — de termijnen en vormvereisten waar een verzoek op strandt.

    Familierecht — Mediation & Scheidingspraktijk (MfN + vFAS)

    Volledige tekst

    Levert de mediationreglementen, de gedragsregels registermediator en de vFAS-modellen voor ouderschapsplan en bemiddelingsovereenkomst.

    Familierecht — Erfrecht, internationale aspecten & doctrine

    Volledige tekst

    Geeft de KNB-publicaties over de Europese erfrechtverordening en de verklaring van erfrecht, plus de handreiking en monografieën over internationale kinderontvoering.

    Rechtspraak — reglementen en oriëntatiepunten

    Live opgevraagd

    Levert het Tremarapport en de landelijke procesreglementen familiezaken rechtstreeks bij de Rechtspraak — documenten die dagelijks worden geciteerd maar geen ECLI dragen.

    Verdragenbank

    Live opgevraagd

    Stelt vast of het Haags Kinderontvoeringsverdrag of een erfrechtverdrag jegens het betrokken land gold op de relevante datum, en met welke voorbehouden.

    Erbij zodra u het deelgebied erfrecht kiest

    Deze drie hangen aan het blad erfrecht binnen personen- en familierecht. Kiest u alleen het hoofdgebied, dan komen ze pas mee als u dat blad ook aanvinkt. Van de fiscale bronnen die via datzelfde blad activeren, staat hier alleen de Belastingdienst: die heeft bij erf- en schenkbelasting een echte functie, de advieskantoorbronnen niet.

    • Notariaat — KNB Praktijkaanwijzingen & Handreikingen

      Levert het KNB-protocol en modelformulier voor de beoordeling van wilsbekwaamheid bij een levenstestament — de vraag die aan elke betwiste uiterste wil voorafgaat.

    • Notariaat — Doctrine open-access (Radboud Repository)

      Geeft open-access doctrine over executeur testamentaire, afwikkelingsbewind en ouderlijke boedelverdeling voor onderbouwing die de KNB-aanwijzingen niet dekken.

    • Belastingdienst

      Levert de kennisgroepstandpunten over erf- en schenkbelasting die bij de afwikkeling van een nalatenschap of een schenkingsplan meespelen.

    Staat in élk profiel aan

    Deze drie doen altijd mee, ongeacht vakgebied — ze dragen de wettekst, de rechtspraak en de literatuur waar elk antwoord op steunt.

    • Wetten.nl

      Levert Boek 1 BW (personen- en familierecht) en Boek 4 BW (erfrecht) op de peildatum, met artikel en lid.

    • Rechtspraak.nl (ECLI)

      Levert de uitspraken over gezag, omgang, hoofdverblijf en alimentatie op ECLI en volledige tekst.

    • Juridische literatuur (OpenAlex)

      Ontsluit annotaties en artikelen uit onder meer Tijdschrift Erfrecht en het WPNR, beide in de gecureerde tijdschriften-whitelist.

    Een bron staat hier alleen als hij op dit profiel ook echt activeert. Onder elk antwoord in LEO staat welke bronnen daadwerkelijk meededen — u hoeft ons niet op ons woord te geloven.

    Alle 110 officiële bronnen

    Rekennorm naast wettekst

    Een Tremanorm is geen wetsartikel.

    In alimentatiezaken staan twee lagen naast elkaar die in een advies makkelijk door elkaar lopen: de wettelijke maatstaven in Boek 1 BW, en de rekenmethodiek die de Expertgroep Alimentatienormen daaronder legt. De eerste bindt, de tweede niet. LEO houdt ze uit elkaar en zegt er per stelling bij uit welke laag hij komt.

    Rapport Alimentatienormen, versie januari 2026Expertgroep Alimentatienormen, de Rechtspraak — gepubliceerd 31 december 2025
    De Rechtspraak schrijft er zelf bij: „De aanbevelingen zijn geen wet. En rechters en partijen kunnen in individuele zaken daarvan afwijken.” Dat is precies de reden om de norm en de wettekst apart te citeren. Wie een draagkrachtformule presenteert alsof zij uit Boek 1 BW komt, geeft zijn wederpartij een gratis grief.
    De bijlage loopt een halfjaar voor op het rapportBijlage rapport alimentatienormen, versie juli 2026
    Op dezelfde pagina van de Rechtspraak staat naast het rapport van januari 2026 een bijlage in de versie juli 2026 — en een bijlage van januari 2026 die daardoor achterhaald is. „Het Tremarapport” is dus geen enkelvoudig document. LEO haalt het rapport en de procesreglementen live op bij de Rechtspraak; het gecureerde corpus ernaast draagt de eerdere jaargangen met hun tabellen, zodat een lopende zaak tegen de versie van toen gelegd kan worden.
    De wettelijke maatstaf zelfArtikel 1:397 lid 1 BW
    „Bij de bepaling van het volgens de wet door bloed- en aanverwanten verschuldigde bedrag voor levensonderhoud wordt enerzijds rekening gehouden met de behoeften van de tot onderhoud gerechtigde en anderzijds met de draagkracht van de tot uitkering verplichte persoon.” Behoefte en draagkracht: meer geeft de wet niet. Alles daarna — tabellen, forfaits, percentages — is methodiek.
    Rangorde, en wat partijen niet kunnen wegcontracterenArtikel 1:400 BW
    Lid 1 geeft kinderen en stiefkinderen onder de eenentwintig voorrang boven alle andere onderhoudsgerechtigden wanneer de draagkracht niet toereikt. Lid 2 is korter en harder: „Overeenkomsten waarbij van het volgens de wet verschuldigde levensonderhoud wordt afgezien, zijn nietig.” Een nihilbeding voor kinderalimentatie in een convenant houdt dus geen stand.
    Indexering gebeurt van rechtswegeArtikel 1:402a BW · Stcrt. 2025, 39488
    Vastgestelde en overeengekomen bedragen wijzigen jaarlijks van rechtswege met een percentage dat de minister in de Staatscourant bekendmaakt. Voor 1 januari 2026 is dat percentage vastgesteld op 4,6. Lid 5 laat partijen die wijziging geheel of tijdelijk uitsluiten — staat dat in het convenant, dan rekent u met een ander bedrag dan de LBIO.

    Zonder dit onderscheid is een alimentatieadvies niet te controleren. Het is ook geen detail: het verschil tussen een bindende maatstaf en een aanbeveling is in dit vak vaak het hele debat ter zitting.

    Eén vraag, uitgewerkt

    Familierechtadvocaat · gezamenlijk gezag · verhuisverzoek

    „Cliënte oefent samen met haar ex-partner het gezag uit en wil met de twee kinderen naar de andere kant van het land verhuizen voor een nieuwe baan. Vader weigert toestemming. Weegt het belang van de kinderen hier per definitie het zwaarst?”

    Zo komt het antwoord terug

    De route

    Artikel 1:253a lid 1 BW: bij gezamenlijke gezagsuitoefening kunnen geschillen op verzoek van de ouders of van een van hen aan de rechtbank worden voorgelegd, die „een zodanige beslissing [neemt] als haar in het belang van het kind wenselijk voorkomt”. Lid 2 onder b noemt met zoveel woorden de beslissing bij welke ouder het kind zijn hoofdverblijfplaats heeft. Lid 6 zet er een klok op: de rechtbank behandelt het verzoek binnen zes weken.

    De maatstaf, en het misverstand

    Nee — en dat is precies het punt waarop dit soort verzoeken misgaat. De Hoge Raad overwoog op 25 april 2008 dat uit de woorden „in het belang van het kind” in artikel 1:253a BW niet mag worden afgeleid dat dat belang altijd zwaarder weegt dan andere belangen: de rechter moet alle omstandigheden van het geval in acht nemen, wat er in voorkomend geval toe kan leiden dat andere belangen zwaarder wegen, hoezeer het belang van het kind ook een overweging van de eerste orde dient te zijn.

    Wat dat betekent voor uw onderzoek

    De belangen van beide ouders horen dus expliciet in het verzoekschrift, niet als bijvangst. Daar staat artikel 1:247 lid 4 BW tegenover: het kind behoudt na de scheiding recht op een gelijkwaardige verzorging en opvoeding door beide ouders, waarbij lid 5 ruimte laat voor praktische belemmeringen, maar uitsluitend voor zover en zolang die bestaan. En reken op een vergelijkpoging: lid 5 van artikel 1:253a BW schrijft voor dat de rechtbank die eerst beproeft.

    De procedure

    Waar een verzoek in familiezaken op strandt.

    Familiezaken sneuvelen zelden op het materiële recht. Ze sneuvelen op een ontbrekend stuk, een vormvereiste of een termijn uit een reglement dat geen ECLI draagt en daarom buiten het bereik valt van onderzoek dat bij de rechtspraakdatabank ophoudt.

    Het ouderschapsplan hoort ín het verzoekschriftArtikel 815 lid 2 en 3 Rv
    Het echtscheidingsverzoekschrift „bevat een door beide echtgenoten ondertekend ouderschapsplan”, met daarin in ieder geval afspraken over de verdeling van de zorg- en opvoedingstaken of de omgang, over informatie en raadpleging, en over de kosten van verzorging en opvoeding. Lid 6 geeft de uitweg voor het geval het plan redelijkerwijs niet kan worden overgelegd — ter beoordeling van de rechter, niet van partijen.
    De berekening hoort bij de beschikkingArtikel 805 lid 3 Rv
    Bij beschikkingen over levensonderhoud verstrekt de griffier aan de verzoeker en aan de verschenen belanghebbenden de behoefte- en draagkrachtberekeningen die mede aan de beschikking ten grondslag liggen. Dat is het stuk waarop een wijzigingsverzoek later wordt gebouwd, en het stuk dat in een dossier het vaakst ontbreekt.
    Procesreglementen en jeugdrechtGecureerd corpus — procesreglementen familiezaken en civiel jeugdrecht
    De landelijke procesreglementen verzoekschriften familiezaken bij rechtbank en hof, het procesreglement civiel jeugdrecht en het Kwaliteitskader Jeugdbescherming: de termijnen en vormvereisten waar een verzoek op strandt. Ze worden dagelijks geciteerd en dragen geen ECLI.
    Mediation en de modellen van de scheidingspraktijkGecureerd corpus — MfN en vFAS
    De mediationreglementen, de gedragsregels voor de registermediator en de vFAS-modellen voor ouderschapsplan en bemiddelingsovereenkomst. Mediator is ook een van de beroepsrollen die u in LEO kunt instellen; het antwoord verschuift dan mee van procespositie naar bemiddeling.
    Grensoverschrijdende dossiersVerdragenbank — live opgevraagd bij de bron
    Bij internationale kinderontvoering of een nalatenschap met een buitenlands element is de eerste vraag niet wat het verdrag zegt, maar of het jegens het betrokken land gold op de relevante datum, en met welke voorbehouden. Die stand haalt LEO op bij de Verdragenbank in plaats van hem te reproduceren.

    En het dossier zelf? Dat leest LEO naast de wettekst en de reglementen, niet in plaats daarvan: hij citeert de stukken die u aanlevert en verzint er geen afspraak bij die er niet in staat.

    Vragen uit dit vak

    Wat familierechtjuristen als eerste vragen.

    Rekent LEO de alimentatie voor mij uit?
    Nee. Hij levert de norm en de wettelijke maatstaf, met vindplaats, en laat de berekening en de weging aan u. De maatstaf staat in artikel 1:397 lid 1 BW: behoefte van de gerechtigde tegenover draagkracht van de verplichte. Alles daarboven — draagkrachtformule, behoefte- en draagkrachttabellen, forfaits — is de methodiek van de Expertgroep Alimentatienormen, en die is uitdrukkelijk geen wet.
    Weet LEO welke versie van het Tremarapport nu geldt?
    Hij haalt het op in plaats van het uit het hoofd te noemen: het Rapport Alimentatienormen en de procesreglementen komen via een live verbinding rechtstreeks van de Rechtspraak. Dat is ook nodig, want „het Tremarapport” is geen enkelvoudig document: het rapport in de versie januari 2026 is op 31 december 2025 gepubliceerd, en de bijlage daarbij staat inmiddels in de versie juli 2026. Het gecureerde corpus ernaast draagt de eerdere jaargangen met hun tabellen, zodat een lopende zaak tegen de versie van toen kan worden gelegd.
    Kent LEO de duur van partneralimentatie sinds de herziening?
    Ja, uit de wettekst zelf. Artikel 1:157 lid 1 BW: heeft de rechter geen termijn vastgesteld, dan eindigt de verplichting van rechtswege na een termijn gelijk aan de helft van de duur van het huwelijk, met een maximum van vijf jaren. Lid 2 tot en met 4 geven de bekende verlengingen (huwelijk langer dan vijftien jaar in combinatie met de AOW-leeftijd, de geboortejaargrens van 1 januari 1970, en kinderen jonger dan twaalf), lid 5 bepaalt dat bij samenloop de langste termijn geldt en lid 7 kent de hardheidsclausule met een verzoektermijn van drie maanden. Let op het overgangsrecht: de Wet herziening partneralimentatie is in werking getreden op 1 januari 2020 (Stb. 2019, 352) en het oude artikel 157 blijft gelden voor alimentatie die daarvóór is vastgesteld of overeengekomen, en voor verzoeken die daarvóór zijn ingediend (Stb. 2019, 283, artikel V).
    Houdt LEO rekening met de jaarlijkse indexering?
    Ja, en hij noemt de vindplaats erbij. Artikel 1:402a lid 1 en 2 BW bepaalt dat vastgestelde en overeengekomen bedragen voor levensonderhoud jaarlijks van rechtswege wijzigen met een percentage dat de minister bekendmaakt in de Staatscourant, ingaand op 1 januari. Voor 1 januari 2026 is dat percentage vastgesteld op 4,6 (Stcrt. 2025, 39488). Lid 5 laat toe dat partijen de wijziging geheel of voor bepaalde tijd uitsluiten, dus het convenant blijft leidend voor de vraag óf er geïndexeerd wordt.
    Ontstaat gezamenlijk gezag tegenwoordig vanzelf bij erkenning?
    Sinds 1 januari 2023 wel, met uitzonderingen. Artikel 1:251b lid 1 BW bepaalt dat de moeder en de persoon die een kind heeft erkend het gezag gezamenlijk uitoefenen, tenzij zich een van de vier daar genoemde gevallen voordoet; lid 2 voegt daar de gezamenlijke verklaring bij de erkenning en de erkenning met vervangende toestemming aan toe. De valkuil zit in het overgangsrecht: artikel 251b „is niet van toepassing op een erkenning, gedaan voorafgaand aan de inwerkingtreding van deze wet” (Stb. 2022, 242, artikel III; inwerkingtreding 1 januari 2023, Stb. 2022, 493). Bij een erkenning van vóór die datum blijft het dus de oude route.
    Wat zegt LEO over eenhoofdig gezag en het ontzeggen van omgang?
    Hij zet de wettelijke gronden neer en laat de weging aan u. Artikel 1:251a lid 1 BW geeft de rechter twee ingangen voor gezag aan één ouder: een onaanvaardbaar risico dat het kind klem of verloren raakt tussen de ouders zonder uitzicht op verbetering binnen afzienbare tijd, of dat wijziging anderszins in het belang van het kind noodzakelijk is; voor ouders die niet met elkaar gehuwd zijn loopt dezelfde toets via artikel 1:253n BW. Voor omgang is artikel 1:377a lid 3 BW limitatief: ontzegging kan alleen bij ernstig nadeel voor de ontwikkeling van het kind, kennelijke ongeschiktheid of onmacht, ernstige bezwaren van een kind van twaalf jaar of ouder, of strijd met zwaarwegende belangen van het kind.
    Helpt LEO bij de boedelverdeling?
    Bij de juridische laag eronder, ja. Artikel 1:94 BW geeft de omvang van de gemeenschap en, in lid 2, de goederen die erbuiten vallen: erfrechtelijke verkrijgingen en giften, pensioenrechten waarop de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding van toepassing is, en enkele verkrijgingen uit Boek 4; lid 5 voegt het verknochte goed toe. Cruciaal is de peildatum van het huwelijk: de beperking van de gemeenschap geldt sinds 1 januari 2018 (Stb. 2017, 178), en op een gemeenschap die vóór dat tijdstip is ontstaan blijft het oude artikel 94 van toepassing (Stb. 2017, 177, artikel IV). Wat LEO niet doet, is uw staat van aanbrengsten waarderen of de verdeling voor u vaststellen.
    Wat kan LEO in familierecht juist níet?
    Hij beslist niets en weegt niets. Hij maakt geen alimentatieberekening waarop u blind kunt varen, hij bepaalt geen hoofdverblijfplaats en hij neemt de beslissing van de rechter niet over. Hij gebruikt ook geen zaken van andere kantoren als materiaal: wat u in LEO zet, blijft van u en wordt nooit gebruikt om AI-modellen te trainen. Wat hij wel doet, is elke stelling voorzien van de vindplaats waarop zij steunt — artikel, lid, ECLI of het reglement — zodat u die in een paar seconden zelf kunt nalezen.

    Een scheidingsdossier gaat over mensen.

    Familiedossiers bevatten het meest gevoelige dat een kantoor in huis heeft: kinderen, geld, gezondheid en verhoudingen die nog jaren doorlopen. Wat u in LEO zet, blijft van u: uw cliëntdata wordt nooit gebruikt om AI-modellen te trainen. Zo is dat geregeld →

    GDPR-compliant

    Verwerking volledig binnen de AVG. Uw cliëntdata wordt nooit gebruikt om AI-modellen te trainen.

    Data in de EU

    Eigen servers in EU-datacenters (Duitsland en Finland) — geen hyperscaler. TLS 1.2+ in transport en een volledig versleuteld datavolume (LUKS2 full-disk) op elke productiehost, waar ook de back-ups staan.

    ISO27001

    ISO 27001 — certificaat verwacht Q4 2026

    Certificeringsaudit afgerond in augustus 2026; certificaat verwacht in het vierde kwartaal van 2026. Volg de status in ons Trust Center.

    Alle details, subverwerkers en documentatie: trust.prudai.com

    Wilt u ook een eigen paralegal?

    Probeer LEO gratis.