- Kent LEO de Nederlandse Reclame Code, en ook de Bijzondere Reclamecodes?
- Ja. De Reclame Code Commissie is de bron die voor dit vakgebied apart is aangelegd, en zij brengt zowel het Algemeen Deel als de ruim twintig Bijzondere Reclamecodes mee — onder meer de Reclamecode voor alcoholhoudende dranken, de Reclamecode Online Kansspelen, de Code voor Duurzaamheidsreclame, de Kinder- en Jeugdreclamecode en de Reclamecode Social Media & Influencer Marketing — met de uitspraken waarin die normen zijn toegepast. Eén ding hoort daar altijd bij: artikel 17 van het Algemeen Deel bepaalt dat bij een Bijzondere Reclamecode het Algemene gedeelte onverminderd van kracht blijft, dus een uiting die aan de bijzondere code voldoet is daarmee nog niet klaar.
- Is een uitspraak van de Reclame Code Commissie een rechterlijke uitspraak?
- Nee, en LEO presenteert haar ook nooit zo. De Nederlandse Reclame Code is zelfregulering. Wijst de Commissie een klacht toe, dan doet zij een aanbeveling om voortaan niet meer op die wijze reclame te maken; gaat het om reclame waarin denkbeelden worden gepropageerd, dan geeft zij een vrijblijvend advies. De uitspraak is na veertien dagen definitief tenzij beroep wordt ingesteld bij het College van Beroep, en na zeven dagen bij een spoedeisende zaak. Naleving wordt gevolgd door de afdeling Compliance, en wie niet meewerkt kan op de rubriek Non-compliant worden vermeld. De civiele rechter oordeelt zelfstandig: in Rb. Amsterdam 20 maart 2024 (ECLI:NL:RBAMS:2024:1512, r.o. 4.19) staat dat de code en de daarop gebaseerde uitspraken het wettelijke civielrechtelijke normenkader „nader inkleuren” — invulling van de open norm, geen bindende beslissing.
- Werkt LEO met de geldende tekst van de Mediawet 2008?
- Ja — hij vraagt die op bij wetten.nl met BWB-id, artikel, lid en peildatum, en niet uit een geheugen. Op 15 september 2026 stond de Mediawet 2008 (BWBR0025028) op de versie die geldt vanaf 1 januari 2026. Dat is in dit vak geen formaliteit: artikel 3.7 lid 2 verbiedt in het programma-aanbod reclame voor medische behandelingen en voor alcoholhoudende dranken tussen 06.00 en 21.00 uur, en lid 5 kent voor kansspelen een eigen, van de vergunningsoort afhankelijke vensterregeling — precies het soort bepaling waarvan de tijdvakken door de jaren heen zijn gewijzigd.
- Kan LEO beoordelen of een influencer onder het Commissariaat voor de Media valt?
- Hij legt de vier criteria uit de beslisboom naast de feiten die u aanlevert; het tellen doet u. Die criteria zijn: een account op YouTube, TikTok en/of Instagram, in de afgelopen twaalf maanden minimaal 24 geplaatste video's, voordeel behalen met het plaatsen van die video's, en dat voordeel ten goede laten komen aan een bij de Kamer van Koophandel ingeschreven onderneming. Het eerdere criterium van minimaal 500.000 volgers is in de beleidsregel van 2025 vervallen; video-uploaders met minder dan 100.000 volgers zijn wel vrijgesteld van de meldplicht en de jaarlijkse toezichtkosten. Wat LEO niet doet, is de melding voor u verrichten of een kwalificatie namens het Commissariaat afgeven.
- Doet LEO ook het merkenrecht dat in een reclame-uiting meespeelt?
- Gedeeltelijk, en het is goed te weten waar de grens ligt. Omdat dit gebied onder IE-recht hangt, komen de merkenregisters van EUIPO en BOIP automatisch mee, en dat is bij vergelijkende reclame bruikbaar: artikel 6:194a lid 2 BW verbiedt onder meer verwarring met een concurrent en het trekken van oneerlijk voordeel uit de bekendheid van diens merk of handelsnaam. Voor de merkinbreuk zelf, en voor auteursrecht en portretrecht, is IE-recht het aangewezen gebied met zijn eigen pagina — daar zit het corpus, hier de reclamerechtelijke toets.
- Wat kan LEO in media- en reclamerecht juist níet?
- Drie dingen, en u kunt ze beter vooraf weten. Er is geen eigen bron voor het mediatoezicht: de besluiten, sanctiebeschikkingen en beleidsregels van het Commissariaat voor de Media zitten niet als doorzoekbare connector in deze set, dus wat LEO daarover zegt moet u bij het Commissariaat zelf kunnen terugvinden. Er is geen gecureerd vakcorpus met commentaren of handboekstof voor dit gebied; één bron draagt de gebiedstag, en dat is de Reclame Code Commissie. En hij toetst niet vooraf: de toelatingsstempel van de Keuringsraad (KOAG/KAG), waar sommige Bijzondere Reclamecodes naar verwijzen, is een eigen procedure bij een eigen instantie en LEO vervangt die niet. Wat hij wél doet, is elke stelling voorzien van de vindplaats waarop zij steunt, zodat u die in een paar seconden zelf kunt nalezen.